Chái nhà là gì? Các loại chái và ý nghĩa trong nhà gỗ

Trong kiến trúc nhà gỗ truyền thống Việt Nam, chái nhà là phần không gian phụ quen thuộc gắn liền với đời sống sinh hoạt của nhiều thế hệ gia đình. Không chỉ giúp mở rộng diện tích sử dụng, chái còn góp phần hoàn thiện bố cục tổng thể, đảm bảo sự tiện nghi và hài hòa cho ngôi nhà. Vậy chái phụ là gì? Có những loại chái nào? Bài viết sau đây sẽ giúp gia chủ giải đáp chi tiết.

Quá trình lắp dựng nhà gỗ 5 gian thông hiên 26 cột

Tổng quan về chái nhà trong nhà gỗ

Tổng quan về chái nhà trong nhà gỗ

Nhà gỗ gõ đỏ 5 gian 2 chái

Tổng quan về chái nhà trong nhà gỗ

Gian buồng nhà gỗ đục chạm chữ Thọ

Trong kiến trúc nhà gỗ, chái nhà là phần mở rộng hay buồng phụ được thiết kế nối với không gian chính, thường nằm ở phía bên hông hoặc phía sau phòng chính. Chái không chỉ giúp tăng diện tích sử dụng mà còn đóng vai trò chức năng quan trọng như phòng ngủ, bếp hay khu sinh hoạt phụ, giúp đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của gia đình một cách linh hoạt. 

Trong các mẫu nhà gỗ cổ như 3 gian hay 5 gian, chái thường được bố trí cân đối tạo nên bố cục hài hòa. Việc thiết kế buồng gói không chỉ giúp tối ưu hóa không gian mà còn góp phần tăng tính thẩm mỹ và phong thủy cho tổng thể công trình nhà gỗ.

Ý nghĩa của chái nhà

Ý nghĩa của chái nhà

Nhà gỗ 5 gian 2 buồng gói trên tầng 2

Bên cạnh việc mở rộng không gian sinh hoạt cho gia đình, chái nhà còn mang đến ý nghĩa sâu sắc về văn hóa và phong thủy trong nếp nhà gỗ truyền thống:

  • Mở rộng không gian chức năng: Các buồng phụ được dùng linh hoạt làm phòng ngủ, khu bếp hay khu sinh hoạt giúp tăng diện tích sử dụng mà không làm xáo trộn bố cục chính của ngôi nhà.
  • Phù hợp với các gia đình đa thế hệ: Chái cung cấp không gian riêng biệt cho các nhu cầu khác nhau, giúp đảm bảo diện tích sinh hoạt vừa kết nối nhưng vẫn giữ sự riêng tư cho các gia đình.
  • Tối ưu điều kiện khí hậu và tiện nghi: Việc bố trí buồng phụ giúp cải thiện thông gió, ánh sáng và điều kiện khí hậu trong nhà gỗ, nhất là ở vùng khí hậu nóng ẩm.
  • Gia tăng giá trị thẩm mỹ và cân đối tổng thể: Việc bố trí chái giúp cân đối tỷ lệ của công trình, tạo nên nét đẹp kiến trúc hài hòa, cân xứng giữa các phần trong tổng thể ngôi nhà và tạo sự cân bằng về mặt phong thủy.

Có mấy loại chái nhà phổ biến trong nhà gỗ truyền thống?

Tùy vào số gian chính, diện tích và cách bố trí không gian, buồng gói có thể được thiết kế với kích thước và số lượng khác nhau. Dưới đây là một số mẫu nhà gỗ kết hợp chái phụ phổ biến trong kiến trúc truyền thống:

Nhà gỗ 3 gian 1 chái

Nhà gỗ 3 gian 1 chái

Nhà gỗ lim Nam Phi 3 gian 1 chái tiện nghi

Công trình gồm 3 gian chính liên tiếp với gian giữa thường dùng làm phòng thờ tổ tiên, hai gian còn lại bố trí tiếp khách và sinh hoạt chung. Phần buồng phụ được thêm vào một bên có diện tích rộng hơn, thường được dùng làm phòng ngủ hoặc bếp nhỏ, giúp đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh hoạt hiện đại mà vẫn giữ được nét kiến trúc cổ truyền. 

Tổng thể ngôi nhà sử dụng gỗ lim Nam Phi cao cấp, kết cấu tiền kẻ hậu bẩy, mái ngói dốc thoát nước tốt cùng các chi tiết gỗ chạm khắc tinh xảo mang đậm giá trị truyền thống Bắc Bộ. Thiết kế này phù hợp với gia đình muốn sở hữu không gian sống vừa mang nét văn hóa truyền thống vừa tiện nghi hiện đại.

Nhà gỗ 5 gian 2 chái

Nhà gỗ 5 gian 2 chái

Nhà gỗ 5 gian với chái nhà được làm thò lên

Nhà gỗ 5 gian 2 chái là mẫu kiến trúc truyền thống đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Kiểu nhà này gồm 5 gian chính liên tiếp theo chiều dài nhà, trong đó 3 gian giữa thông nhau tạo nên không gian thờ cúng và sinh hoạt chung rộng rãi, còn 2 buồng phụ ở hai đầu ngoài cùng giúp mở rộng diện tích sử dụng một cách cân đối và hài hòa với tổng thể kiến trúc.

Phần mái có thể là mái 2 dốc truyền thống hoặc mái 4 lớp cầu kỳ kết hợp với ngói nung thủ công giúp tản nhiệt tốt. Nội thất trong nhà được bố trí khoa học: gian chính giữa thường là nơi thờ cúng tổ tiên, hai gian bên cạnh dùng làm nơi để tiếp khách và sinh hoạt chung, còn hai chái ngoài cùng thường được dùng làm buồng ngủ.

Cách để giữ chái nhà luôn sạch sẽ, thông thoáng

Cách để giữ chái nhà luôn sạch sẽ, thông thoáng

Buồng phụ nhà gỗ dùng làm không gian nghỉ ngơi

Không gian chái nhà nếu để bụi bẩn, ẩm mốc tích tụ sẽ gây mùi khó chịu và ảnh hưởng tới chất lượng gỗ cũng như sức khỏe của gia đình. Vì vậy, gia chủ có thể áp dụng những cách sau để giữ cho không gian luôn thông thoáng:

  • Không gian buồng phụ nên ưu tiên các đồ dùng thường xuyên sử dụng. Những vật dụng ít dùng hoặc cồng kềnh nên chuyển sang kho riêng để tránh chiếm diện tích và gây bừa bộn.
  • Việc bố trí thêm cửa sổ hoặc ô thoáng giúp không khí lưu thông tốt hơn, hạn chế ẩm mốc, đồng thời tạo cảm giác rộng rãi và mát mẻ cho không gian nhỏ.
  • Do diện tích hẹp và nhiều đồ đạc, khu vực này rất dễ tích tụ bụi bẩn. Vì vậy, việc quét dọn, lau chùi định kỳ không chỉ giúp không gian luôn gọn gàng mà còn góp phần duy trì sự thông thoáng và sinh khí cho ngôi nhà.

>> Xem thêm: Chọn bàn cúng cơm sao cho chuẩn phong thủy và thẩm mỹ?

Có thể thấy, chái nhà giữ vai trò quan trọng trong kiến trúc nhà gỗ truyền thống. Tùy vào quy mô ngôi nhà, gia chủ có thể lựa chọn mô hình phù hợp như nhà gỗ 3 gian 1 chái hay nhà gỗ 5 gian 2 chái để tối ưu công năng sử dụng. Việc bố trí, sử dụng và giữ gìn không gian buồng phụ đúng cách sẽ giúp ngôi nhà luôn gọn gàng, thông thoáng và bền vững theo thời gian.

Thông tin về nhà gỗ Phúc Lộc

Số điện thoại: 0973812666

Nhận tư vấn thiết kế: Th.s kiến trúc sư Nguyễn Huy Khiêm

Xưởng sản xuất: xã Hạ Bằng, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)

>Tham khảo thêm video về nhà gỗ truyền thống Bắc Bộ 

>Tham khảo thêm những dự án nhà gỗ đẹp 

 

Bạn có nhu cầu cần tư vấn xin vui lòng điền vào bảng dưới đây






    Năng lực nhà gỗ Phúc Lộc: