Hệ vì kèo mái ngói trong kiến trúc nhà gỗ truyền thống

Hệ vì kèo mái ngói là phần khung chịu lực quan trọng của kiến trúc nhà gỗ truyền thống. Bộ phận này giúp đảm bảo mái bền chắc, phân tải trọng đều và giữ nét đẹp đặc trưng của kiến trúc cổ truyền. Qua bài viết sau, gia chủ có thể hiểu chi tiết về cấu tạo, vật liệu, ưu điểm và những kinh nghiệm thi công giúp chủ nhà và thợ xây đạt hiệu quả tối ưu.

 Lắp dựng và cất nóc nhà gỗ 3 gian 22 cột

Hệ vì kèo mái ngói là gì?

Hệ vì kèo mái ngói là gì?

Hệ vì kèo mái ngói là bộ khung chịu lực chính của phần mái, có nhiệm vụ nâng đỡ toàn bộ trọng lượng ngói và truyền tải lực xuống các cột, tường hoặc dầm của công trình. Thi công vì kèo thường sử dụng kỹ thuật mộng gỗ thay vì đinh vít giúp kết cấu chắc chắn và bền bỉ theo thời gian.

Hệ vì kèo mái ngói là gì?

Kỹ thuật mộng gỗ trong nhà gỗ cổ truyền

Vì kèo được cấu tạo từ nhiều thanh gỗ ghép lại thành hình tam giác để tạo sự ổn định và chịu lực tốt. Với nhà gỗ, hệ vì kèo không chỉ có giá trị kỹ thuật mà còn mang giá trị thẩm mỹ và văn hóa. Kiểu dáng vì kèo (như kẻ truyền, chồng rường,…) thể hiện phong cách kiến trúc của vùng miền và tay nghề của thợ mộc.

Cấu tạo và chất liệu của hệ vì kèo mái ngói

Trong kiến trúc nhà gỗ truyền thống, việc hiểu rõ cấu tạo và chất liệu của hệ vì kèo mái ngói sẽ giúp chủ nhà lựa chọn đúng giải pháp kết cấu, đảm bảo cả độ bền và thẩm mỹ cho công trình.

Cấu tạo cơ bản của hệ vì kèo mái ngói

Cấu tạo và chất liệu của hệ vì kèo mái ngói

Cấu tạo của hệ vì kèo trong nhà gỗ

Hệ vì kèo trong nhà gỗ truyền thống gồm nhiều bộ phận liên kết chặt chẽ, giúp mái vững chắc và phân bố tải trọng đồng đều. Cấu tạo cơ bản gồm:

  • Hoành: Thanh dầm lớn đặt dọc theo chiều mái, chịu lực chính và truyền tải trọng từ mái xuống cột, xà.
  • Rui: Thanh gỗ nhỏ hơn hoành, đặt song song và liên kết với hoành để đỡ lớp mè bên trên.
  • Mè: Là những thanh gỗ nhỏ nhất trong hệ vì kèo, đặt vuông góc với rui, tạo mặt phẳng để lợp ngói, đồng thời cố định viên ngói.
  • Gạch màn: Lớp gạch mỏng đặt dưới hệ mè, có tác dụng trong việc chống nóng và chống thấm dột, giảm ồn và tăng độ bền cho mái.
  • Ngói ta nung thủ công: Loại ngói đất sét truyền thống, có độ bền cao, màu sắc tự nhiên, giúp mái thoáng và giữ nét cổ kính cho nhà gỗ.
  • Câu đầu: Thanh xà ngang lớn đặt giữa hai cột cái của mỗi vì kèo, chịu lực chính để đỡ toàn bộ khung mái phía trên. Trên câu đầu thường có giá chiêng để định vị kèo và tạo khung gánh mái ổn định.
  • Thượng lương: Xà gỗ cao nhất trong hệ vì kèo, nối các đầu kèo bên trái và phải của mái. Đây là vị trí quan trọng trong nghi lễ cất nóc, đánh dấu sự hoàn thiện của bộ khung gỗ chính.

Vật liệu sử dụng trong hệ vì kèo

Cấu tạo cơ bản của hệ vì kèo mái ngói

Hệ vì kèo trong nhà gỗ lim Tali Nam Phi

Khi xây dựng nhà gỗ, việc lựa chọn vật liệu vì kèo phù hợp rất quan trọng. Những loại gỗ được ứng dụng phổ biến gồm:

  • Gỗ lim: Gỗ lim có độ cứng cao, khả năng chịu lực tốt và hạn chế mối mọt tốt, phù hợp với nhà gỗ truyền thống.
  • Gỗ mít: Là loại gỗ cũng được sử dụng phổ biến trong nhà gỗ truyền thống. Ưu điểm là thớ gỗ mịn, vân đẹp, hạn chế cong vênh, mối mọt tốt và giá thành thường thấp hơn gỗ lim.
  • Gỗ gõ đỏ: gỗ cứng chắc, chịu lực cao, ít cong vênh, chống mối mọt và ẩm tốt, màu sắc tự nhiên đẹp, dễ thi công và duy trì kết cấu bền vững.

Ưu điểm của hệ vì kèo mái ngói trong nhà gỗ

Vật liệu sử dụng trong hệ vì kèo

Hệ vì kèo có tác dụng chịu tải trọng trong nhà gỗ

Hệ vì kèo mang lại nhiều lợi ích vượt trội về kết cấu chịu lực và thẩm mỹ. Một số ưu điểm của cấu kiện này:

  • Khung vì kèo giúp mái ngói chịu trọng lượng lớn mà không bị võng hoặc cong.
  • Liên kết chặt chẽ giữa các thanh gỗ giúp toàn bộ khung mái vững chắc, ổn định lâu dài.
  • Kỹ thuật mộng nối gỗ tự nhiên giúp tạo hình mái đẹp, giữ nét kiến trúc cổ truyền.
  • Gỗ tốt kết hợp thiết kế đúng kỹ thuật giúp chống mối mọt, cong vênh và dễ bảo trì.
  • Thiết kế hợp lý giữa kèo và lớp ngói giúp mái thoát hơi ẩm, giảm hấp thụ nhiệt.

Kinh nghiệm thi công hệ vì kèo mái ngói nhà gỗ

Kinh nghiệm thi công hệ vì kèo mái ngói nhà gỗ

Gia chủ cần chọn vật liệu kỹ để nhà gỗ bền lâu

Việc thi công hệ vì kèo mái ngói trong nhà gỗ truyền thống đòi hỏi phải tuân theo đúng quy trình để đảm bảo kết cấu vững chắc lâu dài. Một số kinh nghiệm quan trọng giúp chủ nhà và thợ thi công tránh những lỗi kỹ thuật:

  • Kiểm tra và lựa chọn vật liệu gỗ cứng cáp để công trình chắc chắn. 
  • Thiết kế và xác định độ dốc mái phù hợp với loại ngói sử dụng để đảm bảo thoát nước tốt và tránh đọng nước. 
  • Bố trí khoảng cách giữa các thanh vì kèo, xà gồ, mè phù hợp với tải trọng mái và loại ngói lợp để chịu lực hiệu quả. 
  • Kiểm tra độ phẳng và thẳng hàng của khung vì kèo trước khi lợp ngói, đảm bảo mọi kết nối chắc chắn và đúng vị trí. 
  • Sau khi hoàn thiện khung và lợp ngói, nghiệm thu kiểm tra khả năng thoát nước, độ kín nước, vệ sinh lớp ngói và lớp phụ trợ để duy trì tuổi thọ mái.

>> Xem thêm: Cập nhật bảng giá gỗ lim Lào chi tiết để gia chủ tham khảo

Việc nắm vững cấu tạo, vật liệu và ưu điểm của hệ vì kèo mái ngói giúp công trình nhà gỗ không chỉ vững chắc, bền bỉ theo thời gian mà còn giữ được vẻ đẹp và giá trị văn hóa truyền thống. Nếu gia chủ đang có nhu cầu xây dựng nhà gỗ cổ truyền, hãy đến với Nhà Gỗ Phúc Lộc – đơn vị uy tín chuyên thiết kế và thi công nhà gỗ truyền thống để được tư vấn và báo giá nhanh chóng.

Thông tin về nhà gỗ Phúc Lộc

Số điện thoại: 0973812666

Nhận tư vấn thiết kế: Th.s kiến trúc sư Nguyễn Huy Khiêm

Xưởng sản xuất: xã Hạ Bằng, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)

>Tham khảo thêm video về nhà gỗ truyền thống Bắc Bộ 

>Tham khảo thêm những dự án nhà gỗ đẹp 

 

Bạn có nhu cầu cần tư vấn xin vui lòng điền vào bảng dưới đây






    Năng lực nhà gỗ Phúc Lộc: